Sơ lược về cấu tạo nguyên tử

     

- Xung quanh hạt nhân có các electron chuyển động xung quanh tạo thành lớp vỏ nguyên tử

- Tổng điện tích âm của các electron có trị số tuyệt đối bằng điện tích dương của hạt nhân.do đó,bình thường nguyên tử trung hòa về điện

- Electron có thể dịch chuyển từ nguyên tử này sang nguyên tử khác từ vật này sang vật khác

- Một vật nhiễm điện âm nếu nhận thêm electron (thừa electron)

- Nhiễm điện dương mất bớt electron (thiếu electron)

*
Nêu sơ lược về cấu tạo nguyên tử" width="500">

I. Tóm tắt lí thuyết điện tích

1. Hai loại điện tích

- Có hai loại điện tích đó là điện tích âm và điện tích dương. Vật nhiễm điện là vật mang điện tích.

Bạn đang xem: Sơ lược về cấu tạo nguyên tử

+ Vật nhiễm điện dương được gọi là vật mang điện tích dương (+).

+ Vật nhiễm điện âm được gọi là vật mang điện tích âm (-)

Chú ý: Quy ước điện tích của thanh thủy tinh khi cọ xát vào lụa là điện tích dương (+), điện tích của thanh nhựa khi cọ xát vào vải khô là điện tích âm (-).

- Hai vật nhiễm điện cùng loại thì đẩy nhau.

*
Nêu sơ lược về cấu tạo nguyên tử (ảnh 2)" width="632">

- Hai vật nhiễm điện khác loại thì hút nhau.

*
Nêu sơ lược về cấu tạo nguyên tử (ảnh 3)" width="285">

2. Sơ lược về cấu tạo nguyên tử

*
Nêu sơ lược về cấu tạo nguyên tử (ảnh 4)" width="316">

Mọi vật được cấu tạo từ các nguyên tử rất nhỏ, mỗi nguyên tử lại được cấu tạo từ những hạt nhỏ hơn.

- Ở tâm nguyên tử có một hạt nhân mang điện tích dương (+).

- Chuyển động xung quanh hạt nhân là các electron mang điện tích âm (-) tạo thành lớp vỏ của nguyên tử.

- Tổng các điện tích âm của các electron có trị số tuyệt đối bằng điện tích dương của hạt nhân. Do đó bình thường nguyên tử trung hòa về điện.

- Electron có thể dịch chuyển từ nguyên tử này sang nguyên tử khác trong cùng một vật hay từ vật này sang vật khác.

II. Phương pháp giải bài tập Hai loại điện tích


1. Xác định loại điện tích của vật bị nhiễm điện

Tùy thuộc vào bài toán mà ta sử dụng một trong hai cách sau:

- Cách 1: Ban đầu các vật trung hòa về điện, sau khi cọ xát:

+ Nếu vật nhận thêm (thừa) electron thì vật mang điện tích âm.

+ Nếu vật mất bớt (thiếu) electron thì vật mang điện tích dương.

Ví dụ 1: Trước khi cọ xát thì thước nhựa và mảnh vải đều trung hòa về điện (hình 18.5a).

Sau khi cọ xát thước nhựa vào mảnh vải thấy:

+ Thước nhựa nhận thêm electron nên thanh nhựa mang điện tích âm (hình 18.5b)

+ Mảnh vải mất bớt electron nên mảnh vải mang điện tích dương (hình 18.5b)

*
Nêu sơ lược về cấu tạo nguyên tử (ảnh 5)" width="292">

- Cách 2: Đưa vật bị nhiễm điện đến gần vật nhiễm điện đã biết loại:

+ Nếu hai vật đẩy nhau thì hai vật đó nhiễm điện cùng loại.

+ Nếu hai vật hút nhau thì hai vật đó nhiễm điện khác loại

Ví dụ 2: Vật A bị nhiễm điện nhưng chưa biết là nhiễm điện gì, vật B nhiễm điện dương. Khi đặt vật A lại gần vật B thì thấy chúng hút nhau ⇒ Vật A và B nhiễm điện khác loại ⇒ Vật A nhiễm điện âm.

*
Nêu sơ lược về cấu tạo nguyên tử (ảnh 6)" width="259">

2. Giải thích một số hiện tượng

- Dựa vào kết luận lực tương tác giữa các vật nhiễm điện:

+ Các vật nhiễm điện cùng loại thì đẩy nhau.

+ Các vật nhiễm điện khác loại thì hút nhau.

- Khi hai vật trung hòa về điện cọ xát vào nhau thì chúng cùng bị nhiễm điện nhưng nhiễm điện khác loại (Ví dụ 1)

Bài tập:

Bài 18.1 trang 38 Sách bài tập Vật Lí 7: Trong một thí nghiệm, khi đưa một đầu thước nhựa dẹt lại gần quả cầu bằng nhựa xốp được treo bằng sợi chỉ, quả cầu nhựa xốp bị đẩy ra xa (hình 18.1). Câu kết luận nào sau đây là đúng?

*
Nêu sơ lược về cấu tạo nguyên tử (ảnh 7)" width="330">

A. Quả cầu và thước nhựa bị nhiễm điện khác loại.

B. Quả cầu không bị nhiễm điện, còn thước nhựa bị nhiễm điện.

C. Quả cầu và thước nhựa đều không bị nhiễm điện.

D. Quả cầu và thước nhựa bị nhiễm điện cùng loại.

Lời giải:

Đáp án: D

Vì khi quả cầu nhựa xốp bị đầu thước đẩy ra xa thì quả cầu và thước nhựa bị nhiễm điện cùng loại.

Bài 18.2 trang 38 Sách bài tập Vật Lí 7: Trong hình 18.2 a,b,c,d các mũi tên đã cho chỉ lực tác dụng ( hút hoặc đẩy) giữa hai vật mang điện tích. Hãy ghi dấu điện tích chưa cho biết của vật thứ hai.

Xem thêm: Giới Thiệu Cơ Bản Luật Game Tam Quốc Sát Vương Triều Chiến 2020

*
Nêu sơ lược về cấu tạo nguyên tử (ảnh 8)" width="633">

Lời giải:

*
Nêu sơ lược về cấu tạo nguyên tử (ảnh 9)" width="630">

- Hình a: ghi dấu "+" cho vật B vì vật A và vật B hút nhau nên điện tích của A và B trái dấu nhau.

- Hình b ghi dấu "-" cho vật C vì vật D và vật C đẩy nhau nên điện tích của D và C cùng dấu nhau.

- Hình c ghi dấu "-" cho vật F vì vật E và vật F hút nhau nên điện tích của E và F trái dấu nhau.

- Hình d ghi dấu "+" cho vật H vì vật G và vật H đẩy nhau nên điện tích của G và H cùng dấu nhau.

Bài 18.3 trang 38 Sách bài tập Vật Lí 7: Biết rằng lúc đầu cả tóc và lược nhựa đều chưa bị nhiễm điện, nhưng sau khi chải tóc khô bằng lược nhựa thì cả lược nhựa và tóc đều bị nhiễm điện và cho rằng lược nhựa nhiễm điện âm.

a. Hỏi sau khi chải, tóc bị nhiễm điện loại gì? Khi đó các electron dịch chuyển từ lược nhựa sang tóc hay ngược lại?

b. Vì sao có những lần sau khi chải tóc thấy có một vài sợi tóc dựng đứng thẳng lên.

Lời giải:

a. Sau khi chải thì tóc bị nhiễm điện dương. Khi đó electron chuyển từ tóc sang lược nhựa (lược nhựa nhận thêm electron, tóc mất electron).

b. Vì những sợi tóc đó nhiễm điện cùng loại nên chúng đẩy nhau.

Bài 18.4* trang 39 Sách bài tập Vật Lí 7: Trong một lần thí nghiệm, Hải đưa một chiếc lược nhựa gần một mảnh nilong thì thấy lược nhựa hút mảnh nilong. Hải cho rằng lược nhựa và mảnh nilong bị nhiễm điện khác loại (mang điện tích trái dấu nhau). Nhưng Sơn lại cho rằng chỉ cần 1 trong hai vật này bị nhiễm điện thì chúng vẫn có thể hút nhau. Theo em thì Sơn hay Hải, ai đúng? Ai sai? Làm cách nào để kiểm tra điều này?

Lời giải:

* Cả Hải và Sơn đều có thể đúng, đều có thể sai.

* Thí nghiệm kiểm tra:

+ Đưa lần lượt lược nhựa và mảnh nilong của Hải lại gần các vụn giấy trang kim.

+ Nếu cả lược nhựa và mảnh nilong đều hút các vụn giấy thì lựa nhựa và mảnh nilong bị nhiễm điện, do đó Hải đúng.

Còn nếu chỉ một trong hai vật này hút các vụn giấy thì chỉ có một vật bị nhiễm điện, khi đó Sơn đúng.

Bài 18.5 trang 39 Sách bài tập Vật Lí 7: Cọ xát hai thanh nhựa cùng loại như nhau bằng mảnh vải khô. Đặt một thanh trên trục quay, đưa thanh nhựa kia lại gần thanh thứ nhất thì xảy ra hiện tượng nào dưới đây?

A. Hai thanh nhựa này đẩy nhau.

B. hai thanh nhựa này hút nhau.

C. Hai thanh nhựa này không hút không đẩy nhau.

D. Hai thanh nhựa này lúc đầu đẩy nhau, sau đó hút nhau.

Lời giải:

Đáp án: A

Vì cọ xát hai thanh nhựa cùng loại như nhau bằng mảnh vải khô nên hai thanh nhựa này sẽ mang điện tích cùng loại, vì vậy hai thanh nhựa này sẽ đẩy nhau.

Bài 18.6 trang 39 Sách bài tập Vật Lí 7: Có bốn vật a, b, c, d đều bị nhiễm điện. Nếu vật a hút b, b hút c, c đẩy d thì câu phát biểu nào dưới đây là đúng?

A. vật a và c có điện tích trái dấu.

B. vật b và d có điện tích cùng dấu.

C. vật a và c có điện tích cùng dấu.

D. vật a và d có điện tích trái dấu.

Lời giải:

Chọn C.

Giả sử vật a nhiễm điện âm. Ta có sơ đồ sau:

*
Nêu sơ lược về cấu tạo nguyên tử (ảnh 10)" width="354">

Như vậy vật a và c có điện tích cùng dấu.